Strategia milczenia

List otwarty do Redakcji „Tygodnika Powszechnego” i „Dwutygodnika” w sprawie publikacji tekstów Jakuba Dymka

12 marca 2018

Szanowni Państwo!

W „Tygodniku Powszechnym” i „Dwutygodniku” znów ukazują się artykuły Jakuba Dymka. Tymczasem minęły raptem trzy miesiące od opublikowania przez „Codziennik Feministyczny” tekstu „Papierowi feminiści”. Grupa autorek – w tym podpisane: Sara Czyż, Dominika Dymińska, Patrycja Wieczorkiewicz i Agnieszka Ziółkowska – postawiła w nim Dymkowi bardzo poważne zarzuty.

Współpracę z Jakubem Dymkiem wznowili Państwo bez jakiegokolwiek komentarza. Nie zmieniło się to do chwili publikacji tego listu, choć docierają do Państwa oznaki sprzeciwu i zaniepokojenia. Helena Łygas z Wirtualnej Polski i jej koleżanka próbowały skłonić do wypowiedzi redakcję „Tygodnika Powszechnego”, a wpis promujący tekst w „Dwutygodniku” doczekał się wielu krytycznych reakcji.

Brak komentarza również jest komentarzem – sugeruje, że wspomniane zarzuty nie są dla Państwa istotne. A przecież powinna się liczyć zarówno sama ich waga, jak i to, że w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie właśnie toczy się w tej sprawie postępowanie.

W takich przypadkach strategia milczenia nie jest rozwiązaniem, lecz zgodą na to, aby dalej mówili tylko ci, którzy i tak mają już głos. Kiedy ten stan trwa wystarczająco długo, może przyczyniać się do tak gorszących zdarzeń, jak skandale seksualne w Kościele katolickim, brytyjskiej i australijskiej polityce albo amerykańskim środowisku filmowym.

W tej sprawie role słyszanych i niesłyszanych rozłożyły się bardzo klarownie. Wypowiedzi Jakuba Dymka wybrzmiały w Onecie i Polsat News, a pośrednio broniący go list podpisała liczna grupa znanych ludzi mediów, nauki i kultury. Z kolei pod listem wyrażającym solidarność z autorkami „Papierowych feministów” i pod apelem o „feministyczną zmianę warty” podobnie rozpoznawalnych nazwisk jest wielokrotnie mniej. Chodzi tutaj nie tylko o widoczność samych autorek, ale też osób, które chciałyby się z nimi solidaryzować.

Autorkom tekstu z „Codziennika Feministycznego” zarzucano nieczytelną kompozycję całości, mieszanie oskarżeń o różnej wadze, niewłaściwy tryb powstawania publikacji, poprzedzenie jej e-mailem interpretowanym jako pogróżka. Jednak nawet jeżeli ktoś zgodzi się z tą krytyką, nawet jeżeli najcięższe oskarżenie (o gwałt) nie utrzyma się w sądzie – to i tak do zdecydowanej większości zarzutów pod własnym adresem Jakub Dymek odniósł się dość jednoznacznie. Wszystkie osoby, które potraktowałem w sposób seksistowski, arogancki, napastliwy, przykry, poniżający – szczerze przepraszam. […] Bez znaczenia jest teraz to, jak ja pamiętam jakieś sytuacje – ważne, że ktoś inny poczuł się tym skrzywdzony. […] Nie będę tłumaczył się ani wodą sodową, ani alkoholem czy arogancją: mówię wszystkim osobom, które potraktowałem w sposób opisany w artykule: «przepraszam».

Dotyczy to tekstu mówiącego o licznych przypadkach napastowania seksualnego, przekraczania granic, obłapiania, chamskich, słownych zaczepek. O rzucaniu się na koleżanki bez żadnego ostrzeżenia, wymuszaniu pocałunków i obrażaniu się, kiedy się temu sprzeciwiają. O tym, że Dymkowi zdarzało się macać ukradkiem kobiety, gdy jego partnerka na chwilę odwracała spojrzenie. Przy stole, w towarzystwie znajomych, pokazywać środkowy palec niedługo po tym, jak jedna z nas odmówiła mu seksu. O tym, że Jakub Dymek na widok kobiet reaguje słowami «będzie ruchane». Jeśli jednak «ruchane nie jest» – w towarzystwie krytykuje ich pracę i sugeruje brak talentu.

Przyznanie się do przewin może prowadzić do poprawy. Nie twierdzimy, że nigdy już żaden tekst Jakuba Dymka nie powinien zostać opublikowany. Trudno nam jednak pogodzić się z tym, że pojedyncze przeprosiny mają zamknąć całą sprawę. W języku katolickim wystarczy tutaj przypomnieć ostatni warunek dobrej spowiedzi, jakim jest zadośćuczynienie. W języku świeckim zacytujmy natomiast samego Dymka: jako osoba, która przyznaje się do lewicowego światopoglądu, powinienem tym bardziej trzymać się wysokich standardów, i to także w życiu prywatnym (Onet); w zawodzie, który wykonujemy, nasze nazwisko, nasza twarz, nasz dorobek to jedyne, co mamy (Polsat News). Czy do oczyszczenia tej publicznej twarzy naprawdę potrzeba wyłącznie wywiadu, w którym Jakub Dymek nie tylko przeprasza, ale też roztrząsa domniemane problemy psychiczne zidentyfikowanej z nazwiska osoby (Gdy zacząłem spotykać się z Dominiką, mogłem się tylko domyślać, z jak olbrzymią traumą być może ona sama żyje)?

Apelujemy o zmianę przyjętej strategii milczenia i zajęcie przejrzystego stanowiska. Apelujemy również o powtórne przemyślenie ram współpracy z Jakubem Dymkiem, terminu jej wznowienia oraz zasad wyboru osób, którym użycza się miejsca na własnych łamach, i osób, które go nie otrzymują. Nie chcemy, aby pogłębiano różnicę między tymi, którzy i tak są słuchani, a osobami niewidzialnymi i niesłyszalnymi dla szerokiej publiczności. To kwestia istotna zarówno dla autorek „Papierowych feministów”, jak też dla innych sygnalistek działających w bardzo różnych kontekstach społecznych. Także od Państwa zależy, czy w przyszłości będzie im łatwiej, czy trudniej ujawniać przemoc.

„Tygodnik Powszechny” i „Dwutygodnik” to ważne media, jednak obecna sytuacja godzi w ich prestiż, szkodząc redakcjom, autorkom i autorom. Ponadto zniechęca osoby obawiające się, że wszelkie ich poparcie dla Państwa działalności – w przypadku „Tygodnika Powszechnego” również zakup pisma – mogłoby odtąd wzmacniać społeczne przyzwolenie na przemoc.

Co więcej, Państwa decyzje nie pozostaną obojętne dla dalszego losu standardów polskiego środowiska mediów i kultury. O problemach z tymi standardami świadczy między innymi niesławna obrona Janusza Rudnickiego przez Kazimierę Szczukę czy Elizę Michalik. Wierzymy w możliwość uzdrowienia tego środowiska, nawet jeśli będzie to proces bolesny. Również dlatego się do Państwa zwracamy.

  • Anka Adamczyk, feministka, geofizyczka
  • Małgorzata Joanna Adamczyk, edukatorka i aktywistka
  • Nikola Adamus, programistka
  • Anna Alboth, dziennikarka i aktywistka
  • Katarzyna von Alexandrowitsch
  • Susanna Andreis
  • Sergio de Arana, badacz rynku
  • Wiktoria Aleksandra Barańska, aktywistka i polityczka
  • Sue Bartel, aktywistka
  • Paweł Bąkowski, animator kultury
  • Wiktoria Beczek, dziennikarka
  • Joanna Bernatowicz, kasjerka
  • Elżbieta Binczycka-Gacek, literaturoznawczyni, doktorantka UJ
  • Stefan Bocheński
  • Ola Boczkowska, manikiurzystka
  • Katarzyna Bojarska, kulturoznawczyni, tłumaczka
  • Daniel Borek, doktorant psychologii
  • Basia Borkowska, nauczycielka akademicka
  • Zuzanna Borzymowska, psycholożka, doktorantka
  • Hubert Bożek, filozof, nauczyciel
  • Marcel Branleur
  • Natalia Broniarczyk, działaczka, feministka, doktorantka ISNS UW
  • Sylwia Brożyńska, studentka i radiowiec
  • Karolina Brzezińska, historyczka sztuki, studentka
  • Viktoria Maria Brzezińska
  • Jędrzej Brzeziński
  • Ola Cacha, psycholożka
  • Jarosław Cholewa
  • Mariusz Chyżyński
  • Marta Cielecka, wolny zawód
  • Adelina Cimochowicz, artystka, studentka
  • Maciej Cisowski, filozof
  • Katarzyna Czajka-Kominiarczuk, blogerka
  • Paula Czaplicka, feministka
  • Magdalena Halina Czepkowska
  • Kuba Danecki, projektant UX
  • Małgorzata Danicka, feministka, informatyczka
  • Małgorzata Dąbek
  • Sara Defratyka, fizyczyka, doktorantka
  • Przemek Dębowski, wydawca, projektant grafik
  • Mateusz Dobrowolski, manager kultury
  • Lidia Domańska, aktywistka
  • Olga Drath, nauczycielka akademicka
  • Konrad Dudek
  • Monika Dybalska
  • Wiktor Dynarski, osoba aktywistyczna i akademicka
  • Anna Dzierzgowska, nauczycielka
  • Łukasz Feller, programista
  • Kamila Ferenc, prawniczka
  • Justyna Figas-Skrzypulec, filozofka i religioznawczyni
  • Joanna Filipczak-Zaród, feministka, działaczka, psycholożka
  • Alicja Flisak, działaczka Dziewuchy Dziewuchom Berlin
  • Maciej Folta, socjolog
  • Olga Franiak
  • Justyna Frydrych
  • Daria Futkowska, matka
  • Weselina Gacińska, filolożka i nauczycielka
  • Jolanta Gawęda, fundacja Feminoteka
  • Jakub Gawkowski, krytyk sztuki
  • Karolina Gierszewska, feministka, aktywistka, publicystka
  • Olga Gitkiewicz, dziennikarka
  • Jakub Głuszak, poeta, tłumacz, programista
  • Joanna Głuszek, polonistka i kulturoznawczyni
  • Tomasz Goliński, student UW
  • Jakub Gomułka, filozof
  • Michał Gmyz
  • Michał Gołębiowski-Owczarek, programista
  • Aleksandra Goral, kulturoznawczyni
  • Daria Gosek-Popiołek, polityczka, animatorka kultury
  • Alicja Górniaczyk, studentka, tłumaczka i nauczycielka
  • Anka Górska, feministka, działaczka społeczna
  • Gabriela Górska, aktywistka
  • Magdalena Grabowska, socjolożka
  • Dorota Grobelna, pracownica kultury, aktywistka pracownicza OZZ IP
  • Aleksandra Grochowska-Levin, tłumaczka i copywriterka
  • Joanna Grzymała-Moszczyńska, psycholożka
  • Florentyna Gust, polityczka, filolożka
  • Monika Helak, aktywistka i badaczka społeczna
  • Magdalena Hirna-Budka
  • Jarosław Hirny-Budka, tłumacz
  • Elżbieta Hołoweńko, artystka, aktywistka, feministka
  • Anna Hoss, antropolożka, studentka psychologii
  • Natalia Jakacka, lekarka, aktywistka
  • Zuzanna Janin, artystka wizualna, prezeska Fundacji Studio Sztuki
  • Karol Janoś, politolog, doktorant SGH
  • Ola Juchacz, pracownica kultury i aktywistka (Manifa Poznań)
  • Małgorzata Juszczuk
  • Paweł Kaczmarski, krytyk literacki
  • Kasia Kalinowska, studentka
  • Anna Karolina Kaczmarczyk, artystka
  • Aneta Kamińska, poetka, tłumaczka
  • Monika Kamrowska, aktywistka, filozofka
  • Dorota Kawęcka, feministka
  • Grzegorz Kawka-Osik, ojciec, mąż
  • Magdalena Kicińska, dziennikarka
  • Lidia Klein, historyczka architektury
  • Katarzyna Klimek, filolożka
  • Michał Kmiecik, reżyser, pisarz
  • Maria Kobielska, kulturoznawczyni i literaturoznawczyni, UJ
  • Ewelina Kolecka, studentka, feministka
  • Bogumił Kolmasiak, aktywista
  • Marcin Kołacz, archeolog
  • Mateusz Kominiarczuk, dziennikarz
  • Filip Konopczyński
  • Inga Koralewska, socjolożka
  • Monika Kosińska
  • Marcin Koziej, informatyk, aktywista
  • Marcin Krawiec, programista
  • Zofia Krawiec
  • Stanisław Krawczyk, socjolog, redaktor magazynu „Kontakt”
  • Agata Kreska
  • Monika Krupska, dziennikarz, Wirtualna Polska
  • Paweł Krzaczkowski, kurator, eseista, pisarz
  • Kaja Krześniak
  • Michał Kubalski, prawnik
  • Urszula Kuczyńska, aktywistka feministyczna i polityczna
  • Jan Kulig
  • Piotr Kunisz
  • Magdalena Kunz, tłumaczka
  • Nina Kuta
  • Tomasz Kwiecień, tłumacz literacki
  • Piotr Laskowski, nauczyciel
  • Justyna Lech, nauczycielka
  • Zuzanna Leniarska, dziennikarka, doktorantka Artes Liberales
  • Katarzyna Lesiak
  • Paulina Łopatniuk, lekarka
  • Helena Łygas, dziennikarka
  • Małgorzata Anna Maciejewska, filozofka i publicystka
  • dr Marcin Majewski, nauczyciel akademicki
  • Agata Maksimowska, antropolożka, psycholożka, feministka
  • Kaja Malanowska, pisarka
  • Sonia Malawska
  • Marcin Małecki, polonista, dziennikarz, socialmediowiec
  • Aga Markowska, doktorantka i redaktorka
  • Katarzyna Martynuska, ikonopisarka, gambistka, historyczka sztuki
  • Piotr Masierak, polityk, dziennikarz
  • Sebastian Matuszewski, nauczyciel
  • Paulina Mazoń, scenografka
  • Joanna Mazur, doktorantka UW
  • Krystyna Mazur
  • Anna Michalak, ekonomistka, psycholożka, doktorantka UW
  • Dominika Michalak, socjolożka
  • Justyna Mielnik, feministka
  • Paulina Milewska, dziennikarka, prawniczka
  • Magdalena Mips, projektantka aplikacji i stron internetowych, działaczka społeczna
  • Jan Możdżyński, artysta, student ASP w Warszawie
  • Gosia Nierodzińska
  • Katarzyna Nowakowska
  • Artur Nowrot
  • Michał Ochnik, publicysta, pisarz
  • Jarosław Ogrodowski, aktywista
  • Alicja Palęcka, socjolożka
  • Jakub Palm, filozofka
  • Magdalena Pawłowska, studentka kulturoznawstwa
  • Weronika Pazdan
  • Michalina Pągowska
  • Gabriela Piechowicz, studentka i sprzedawczyni
  • Aleksandra Plewa, studentka, aktywistka
  • Karolina Plinta, krytyczka sztuki, redaktorka, Magazyn Szum
  • Magdalena Pocheć
  • Dominik Podsiadły, artysta i niezależny kurator
  • Malwina Pokrywka, socjolożka, aktywistka
  • Piotr Popiołek, teolog
  • Kamila Pozimka
  • Katarzyna Pożoga
  • Andrzej Probulski, filolog
  • Jolanta Prochowicz, filozofka, publicystka
  • Paulina Puchalska, redaktorka
  • Tomasz Rachwald, recepcjonista
  • Michał Radecki
  • Tymon Radwański, członek zarządu stowarzyszenia Miasto Jest Nasze
  • Katarzyna Rakowska
  • Mikołaj Ratajczak, filozof
  • Anna Ratecka
  • Marta Rawłuszko, socjolożka
  • Jolka Rebejko
  • Olga Rembielińska, feministka
  • Sylwia Rębosz, aktywistka związkowa
  • Monika Rogowska-Stangret
  • Julia Rosnowska, aktorka
  • Martyna Równiak, studentka i aktywistka
  • Ewa Rutkowska, nauczycielka, trenerka antyprzemocowa
  • Natalia Rutkowska, prawniczka
  • Zofia Sajdek
  • Aleksandra Samonek
  • Marta Sapała, dziennikarka
  • Natalia Sarata, działaczka społeczna
  • Beata Siemieniako
  • Anna Sikora, dziennikarka, feministka, matka
  • Stanisław Skarżyński, dziennikarz, „Gazeta Wyborcza”
  • Natalia Skoczylas, działaczka antyprzemocowa
  • Błażej Skrzypulec, filozof
  • Adrianna Smyk, studentka Wydziału „Artes Liberales” UW, feministka
  • Jarosław Soja
  • Adam Stasiak
  • Maja Staśko, krytyczka literacka
  • Piotr Sterczewski, kulturoznawca, doktorant UJ
  • Karolina Stępień
  • Magdalena Stępień, blogerka, feministka, PR-owiec
  • Grzegorz Stoch
  • Ewa Stoecker
  • Helena Stopa
  • Krzysztof Strużyński
  • Aleksandra Strykier-Danecka, psycholożka
  • Magda Szcześniak, wykładowczyni akademicka, kulturoznawczyni
  • Błażej Szkudłapski, DJ, grafik
  • Aleksandra Szmida
  • Krzysztof Szudek
  • Katarzyna Szwed, adwokatka, aktywistka, feministka
  • Małgorzata Szymaniak
  • Karolina Szymura, socjolożka i studentka pracy socjalnej, działaczka Fundacji Autonomia
  • Anna Tess Gołębiowska, dziennikarka
  • Joanna Terlecka
  • Małgorzata Terlecka
  • Martyna Tokarska
  • Natalia Trybus, edukatorka seksualna
  • Łukasz Trzaskowski
  • Marta Usiekniewicz
  • Teresa Vetter
  • Jacek Wezgraj, psycholog, aktywista
  • Agata Walas
  • Hubert Walczyński
  • Kacper Van Wallendael, prawnik, aktywista
  • Ewa Wanat
  • Jacek Wesołowski
  • Miłosz Wiatrowski, doktorant, Department of History, Yale University
  • Małgorzata Widła, filolożka
  • Sebastian Wiśniewski
  • Monika Woźniak, doktorantka IF UW
  • Magdalena Wyszyńska, operatorka kamery, montażystka
  • Hanna Maria Zagulska, aktywistka społeczna
  • Przemysław Zając, student
  • Stanisław Zakroczymski
  • Marianna Zakrzewska, studentka
  • Ireneusz Zakrzewski
  • Katarzyna Zalewska
  • Łukasz Zaremba, nauczyciel akademicki, tłumacz
  • Marcin Zaród, socjolog
  • Diana Zierke
  • Olga Ziegler, prawniczka
  • Kaja Maria Zin
  • Paula Ziółkowska i Cezary Ziółkowski
  • Anita Zych
  • Michał Żakowski
  • Joanna Żuchowicz
  • Karolina Żurek, feministka, aktywistka

Zbieranie podpisów zakończyło się. Bardzo dziękujemy wszystkim podpisującym!